به گزارش اکواقتصاد، بازار سرمایه در روز سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، برخلاف انتظارات اولیه برای تشدید فشار فروش، بار دیگر توانست در برابر عرضه‌ها مقاومت کند و با تکیه بر خوش‌بینی‌های ارزی و بنیادی، مسیر متعادل‌تری را پشت سر بگذارد. فضای معاملات امروز بیش از آنکه نشانه آغاز یک موج اصلاحی جدی باشد، حکایت از دوره‌ای از استراحت، جابه‌جایی سهام و افزایش حجم معاملات داشت؛ دوره‌ای که در آن فروشندگان با تردید و خریداران با احتیاط بیشتری رفتار می‌کنند.

پیش از آغاز معاملات، نشانه‌ها از قرار گرفتن بازار در یک فضای پرعرضه حکایت داشت، اما افزایش خوش‌بینی‌ها نسبت به متغیرهای اقتصادی و ارزی، معادلات را تغییر داد. جریان تقاضا همچنان قدرتمند ظاهر شد و اجازه نداد فشار فروش به یک موج فراگیر تبدیل شود. در چنین شرایطی، بسیاری از معامله‌گران ترجیح می‌دهند فروش را به روزهای بعد موکول کنند؛ چراکه تجربه معاملات اخیر نشان داده است هر موج عرضه می‌تواند با بازگشت تقاضا همراه شود.

یکی از ویژگی‌های مهم بازار در مقطع فعلی، افزایش عرضه از سوی برخی حقوقی‌هاست. بخشی از این عرضه‌ها را می‌توان در چارچوب شناسایی سود و روند طبیعی معاملات این گروه از سرمایه‌گذاران ارزیابی کرد، اما بخشی دیگر به نظر می‌رسد با هدف کاهش سرعت رشد بازار انجام می‌شود. با این حال، این عرضه‌ها تاکنون نتوانسته‌اند سمت تقاضا را تحت تأثیر جدی قرار دهند و بازار همچنان ظرفیت جذب حجم‌های قابل توجه را دارد.

بازار در انتظار پایان شهریور

بررسی روند معاملات نشان می‌دهد بازار در روزهای پایانی شهریور احتمالا بیشتر از آنکه به دنبال ثبت رشدهای پرشتاب باشد، به سمت دست‌به‌دست شدن سهام، افزایش حجم معاملات و اصلاح‌های محدود حرکت خواهد کرد. این رفتار می‌تواند به نوعی آماده‌سازی بازار برای ورود به مهرماه تعبیر شود؛ ماهی که از منظر انتشار گزارش‌های شرکت‌ها اهمیت ویژه‌ای برای فعالان بازار دارد.

گزارش‌های ماهانه شهریور و پس از آن صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای، دو محرک مهمی هستند که می‌توانند در هفته‌های آینده توجه سرمایه‌گذاران را به سمت صنایع و شرکت‌های مختلف هدایت کنند. در شرایطی که نرخ ارز در سطوح بالایی قرار دارد و سیاست‌های اقتصادی نیز نسبت به گذشته تغییراتی داشته، عملکرد فروش و سودآوری شرکت‌ها می‌تواند بار دیگر به مهم‌ترین معیار انتخاب سهام تبدیل شود.

در واقع، بازار طی هفته‌های اخیر بخش قابل توجهی از رشد خود را بر مبنای انتظارات بنیادی رقم زده است. افزایش نرخ ارز، تغییر سیاست‌های ارزی، بهبود برخی حاشیه سودها و انتظار برای رشد درآمد شرکت‌ها، عواملی بوده‌اند که جریان نقدینگی را در بازار حفظ کرده‌اند. بنابراین اکنون نیز گزارش‌های شهریور می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در ادامه مسیر داشته باشند.

سناریوی سیاسی؛ نه جنگ، نه صلح

در حوزه سیاسی نیز بازار همچنان با مجموعه‌ای از ابهامات مواجه است. با این حال، رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد ریسک‌های سیاسی فعلا به اندازه‌ای که در مقاطع گذشته می‌توانستند بازار را تحت فشار قرار دهند، اثرگذار نیستند. در سناریویی که شرایط فعلی ادامه پیدا کند و اقتصاد در وضعیتی میان مذاکره، فشار سیاسی و نبود یک توافق مشخص باقی بماند، احتمالاً بازار بیش از گذشته به نرخ ارز، عملکرد شرکت‌ها و جریان نقدینگی توجه خواهد کرد.

بر همین اساس، یکی از سناریوهای محتمل برای هفته‌های پیش‌رو، ادامه روند فعلی تا پایان شهریور و سپس افزایش محافظه‌کاری معامله‌گران در مهر و آبان است. انتخابات آمریکا و تحولات سیاسی مرتبط با آن نیز می‌تواند سطح ریسک بازار را افزایش دهد و باعث شود سرمایه‌گذاران با حساسیت بیشتری اخبار را دنبال کنند.

تفاوت امروز بورس با سال‌های گذشته

یکی دیگر از موضوعات مهم در ارزیابی شرایط فعلی بازار، تفاوت سیاست‌گذاری اقتصادی با سال‌های گذشته است. در دوره‌های قبل، فاصله قابل توجه میان نرخ ارز رسمی و بازار آزاد، قیمت‌گذاری دستوری و سیاست‌های سختگیرانه در قبال صنایع، فشار زیادی بر حاشیه سود شرکت‌ها وارد کرده بود.

اکنون اگرچه همچنان مشکلات و محدودیت‌های مختلفی وجود دارد، اما حرکت تدریجی نرخ‌های رسمی و حواله‌ای به سمت سطوح بالاتر و کاهش فاصله با بازار آزاد، از تغییر رویکرد سیاست‌گذار حکایت دارد. این تغییر در صورت تداوم می‌تواند اثر مستقیمی بر درآمد شرکت‌های صادراتی و حتی صنایع داخلی داشته باشد.

موضوع قیمت‌گذاری نیز از دیگر متغیرهای مهم است. هرچه سیاست‌های دستوری کاهش پیدا کند و شرکت‌ها امکان بیشتری برای انعکاس هزینه‌ها و شرایط واقعی بازار در قیمت محصولات خود داشته باشند، امکان بهبود حاشیه سود افزایش خواهد یافت. همین موضوع یکی از عواملی است که می‌تواند در ارزش‌گذاری سهام اثرگذار باشد.

چشم‌انداز بازار؛ اصلاح، اما نه لزوماً تغییر روند

با وجود خوش‌بینی‌های موجود، بازار همچنان در برابر یک واقعیت قرار دارد: رشد اخیر نمی‌تواند با همان سرعت گذشته ادامه پیدا کند. طبیعی است که پس از یک دوره صعود، بازار برای مدتی وارد مرحله استراحت، اصلاح و جابه‌جایی شود.

از این منظر، منفی شدن چند روزه شاخص یا افزایش عرضه در برخی نمادها را نباید الزاماً به معنای پایان روند صعودی تلقی کرد. آنچه اهمیت دارد، حفظ پشتوانه بنیادی قیمت‌هاست. اگر گزارش‌های شرکت‌ها بتوانند رشد فروش و سودآوری را تأیید کنند، اصلاح نسبت قیمت به سود می‌تواند زمینه را برای ادامه حرکت بازار فراهم کند.

در مقابل، اگر گزارش‌های شهریور ضعیف‌تر از انتظارات ظاهر شوند، همین عامل می‌تواند بهانه‌ای برای افزایش فشار فروش باشد. به همین دلیل، مهرماه برای بازار سرمایه اهمیت ویژه‌ای خواهد داشت؛ چراکه در این ماه مشخص می‌شود بخش قابل توجهی از خوش‌بینی‌های شکل‌گرفته در شهریور تا چه اندازه پشتوانه واقعی در صورت‌های مالی شرکت‌ها دارد.

در نهایت، بازار فعلی را می‌توان بازاری دانست که میان احتیاط و خوش‌بینی در حال حرکت است. خریداران هنوز از میدان خارج نشده‌اند و فروشندگان نیز قدرت ایجاد یک موج فراگیر را پیدا نکرده‌اند. بنابراین احتمالا در کوتاه‌مدت باید انتظار بازاری پرحجم، پرنوسان و همراه با جابه‌جایی نقدینگی را داشت؛ بازاری که ممکن است چند قدم عقب بنشیند، اما تا زمانی که متغیرهای بنیادی از قیمت‌ها حمایت می‌کنند، لزوماً نشانه‌ای از تغییر مسیر اصلی خود نشان نمی‌دهد.

فاطمه حاج علی