به گزارش اکو اقتصاد، عملکرد تابستانی شرکت‌های روانکار پذیرفته‌شده در بازار سرمایه از بهبود قابل توجه سود خالص در بخش مهمی از این صنعت حکایت دارد. بررسی ارقام چهار نماد «شرانل»، «شپاس»، «شسپا» و «شنفت» نشان می‌دهد هر چهار شرکت در تابستان سودآور بوده‌اند، اما اندازه سود و سرعت رشد آنها تفاوت محسوسی داشته است؛ تفاوتی که جایگاه نفت سپاهان را در این مقطع برجسته می‌کند.

«شسپا»؛ پیشتاز سودآوری در تابستان
نفت سپاهان با نماد «شسپا» در تابستان ۱۴۰۵ سود خالص ۱۳ هزار و ۲۴۴ میلیارد تومانی ثبت کرده است. این رقم نسبت به سود فصل بهار، رشد ۴۵۳ درصدی را نشان می‌دهد و شرکت را در رتبه نخست جدول از نظر میزان سود خالص تابستان قرار می‌دهد.
اهمیت عملکرد شسپا تنها به نرخ رشد آن محدود نیست. سود این شرکت به‌تنهایی بیش از نیمی از مجموع سود چهار شرکت مورد بررسی را تشکیل می‌دهد؛ موضوعی که نشان‌دهنده وزن بالای نفت سپاهان در عملکرد تجمیعی این گروه در فصل تابستان است.
بر اساس ارقام جدول، سود شسپا از ۲ هزار و ۳۹۳ میلیارد تومان در بهار به ۱۳ هزار و ۲۴۴ میلیارد تومان در تابستان رسیده است. چنین تغییری، از بهبود قابل توجه نتیجه مالی شرکت نسبت به فصل قبل حکایت دارد. با این حال، برای مشخص شدن منشأ این رشد باید صورت سود و زیان تفصیلی، روند درآمد عملیاتی، بهای تمام‌شده و سایر اقلام درآمد و هزینه شرکت نیز بررسی شود. داده‌های تجمیعی به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند چه میزان از افزایش سود ناشی از فعالیت اصلی و چه میزان متأثر از سایر عوامل بوده است.

«شنفت» و «شرانل»؛ رشد سود با مقیاس متفاوت
نفت پارس با نماد «شنفت» در تابستان ۱۴۰۵ سود خالص ۴ هزار و ۳۰۵ میلیارد تومانی داشته است. این رقم در مقایسه با فصل بهار، رشد ۲۵۶ درصدی را نشان می‌دهد. بنابراین، شنفت نیز در این دوره از افزایش قابل توجه سود خالص برخوردار شده، هرچند میزان سود آن فاصله محسوسی با نفت سپاهان دارد.
شرکت نفت ایرانول با نماد «شرانل» نیز سود خالص ۴ هزار و ۹۵۱ میلیارد تومانی را ثبت کرده است. رشد سود این شرکت نسبت به فصل بهار ۲۵۳ درصد گزارش شده است. با وجود این رشد، سود خالص شرانل همچنان به‌مراتب کمتر از سود ثبت‌شده توسط شسپا است؛ از این رو، برای مقایسه عملکرد دو شرکت باید علاوه بر نرخ رشد، مبلغ سود و کیفیت آن نیز در نظر گرفته شود.
مقایسه این دو نماد نشان می‌دهد رشد درصدی بالا لزوماً به معنای دستیابی به بیشترین سود ریالی نیست. همچنین برای ارزیابی پایداری عملکرد شرکت‌ها، لازم است روند چند دوره متوالی و عوامل اثرگذار بر درآمد و هزینه بررسی شود.

«شپاس»؛ کمترین سود در میان چهار شرکت
شرکت نفت پاسارگاد با نماد «شپاس» در تابستان ۱۴۰۵ سود خالص یک هزار و ۱۱۷ میلیارد تومانی ثبت کرده است. این رقم نسبت به فصل بهار رشد ۷۳ درصدی دارد که کمترین نرخ رشد در میان چهار شرکت بررسی‌شده است.
هرچند افزایش سود شپاس مثبت ارزیابی می‌شود، فاصله مبلغ سود آن با سایر شرکت‌های گروه نشان می‌دهد مقیاس سودآوری شرکت‌ها یکسان نیست. برای تبیین این تفاوت، بررسی درآمد عملیاتی، هزینه تولید، ترکیب محصولات و سایر اقلام صورت سود و زیان ضروری است؛ اطلاعاتی که در جدول تجمیعی حاضر ارائه نشده‌اند.

وزن بالای نفت سپاهان در سود گروه
بر اساس جمع ارقام چهار نماد، سود خالص تابستانی این شرکت‌ها به ۲۳ هزار و ۶۱۷ میلیارد تومان می‌رسد. در این میان، شسپا با ثبت بیش از ۱۳ هزار میلیارد تومان سود و رشد ۴۵۳ درصدی نسبت به بهار، مهم‌ترین سهم را در عملکرد گروه داشته است. شنفت و شرانل نیز سود خالص بیش از چهار هزار میلیارد تومانی ثبت کرده‌اند و شپاس با وجود برخورداری از رشد مثبت، در سطح پایین‌تری از نظر مبلغ سود قرار گرفته است.
بده بدر مجموع، داده‌های تابستانی از بهبود سود خالص شرکت‌های مورد بررسی حکایت دارند؛ با این حال، برای قضاوت درباره تداوم این روند باید عملکرد عملیاتی، حاشیه سود و اقلام غیرتکرارشونده هر شرکت در صورت‌های مالی تفصیلی بررسی شود.