به گزارش اکواقتصاد، بازار سرمایه در نخستین روز شهریورماه، معاملاتی پرحجم، شلوغ و در عین حال پرعرضه را تجربه کرد؛ روزی که نشان داد فضای معاملاتی شهریور می‌تواند با مردادماه تفاوت‌های قابل‌توجهی داشته باشد. در جریان معاملات امروز، برخی شایعات پیرامون گروه پالایشی فشار فروش را افزایش داد و در بعضی نمادهای مرتبط شاهد شکل‌گیری صف‌های فروش بودیم، اما گروه‌هایی مانند بانک و خودرو همچنان عملکرد متعادل‌تری داشتند.

در سوی دیگر بازار، رشد نرخ ارز نیز مورد توجه فعالان قرار گرفت و بار دیگر نگاه‌ها به اثر تحولات ارزی بر بازار سرمایه معطوف شد. در مجموع، افزایش حجم معاملات و حضور خریداران در کنار فشار فروش برخی گروه‌ها، تصویری دوگانه از بازار ارائه کرد؛ بازاری که اگرچه همچنان از جریان نقدینگی و خوش‌بینی نسبی برخوردار است، اما در برابر اخبار سیاسی و اقتصادی آسیب‌پذیر شده است.

شهریور؛ ماهی با دو نیمه متفاوت

یکی از سناریوهای مطرح درباره شهریور، تکرار الگوی سنتی این ماه است؛ به این معنا که نیمه نخست شهریور می‌تواند فضای آرام‌تر و مثبت‌تری داشته باشد، اما در نیمه دوم احتمال افزایش عرضه‌ها به دلیل شناسایی سود از سوی برخی حقوقی‌ها بیشتر شود. با این حال، امسال عوامل دیگری نیز در تعیین مسیر بازار نقش خواهند داشت و نمی‌توان صرفاً بر الگوهای تاریخی تکیه کرد.

در شرایط فعلی، پنج متغیر اصلی می‌تواند جهت حرکت بازار سرمایه در شهریورماه را مشخص کند: تحولات سیاسی، تصمیمات و سیاست‌های اقتصادی دولت، نرخ ارز آزاد و نرخ حواله، گزارش‌ها و اخبار کدال و در نهایت جریان ورود و خروج نقدینگی.

تحولات سیاسی همچنان مهم‌ترین متغیر کلان بازار محسوب می‌شود. کاهش نسبی نگرانی‌های نظامی و افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره باز شدن مسیرهای مذاکره، در ابتدای معاملات امروز به بهبود فضای روانی بازار کمک کرد. با این حال، بازار همچنان در انتظار اخبار جدید درباره تحریم‌ها و روابط سیاسی است و هر تحول مثبت یا منفی می‌تواند به‌سرعت بر رفتار معامله‌گران اثر بگذارد.

کدال در مرکز توجه

در کوتاه‌مدت، علاوه بر سیاست و نرخ ارز، گزارش‌های شرکت‌ها در سامانه کدال اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. گزارش‌های مردادماه می‌توانند تصویری روشن‌تر از آثار شرایط اقتصادی، محدودیت‌های تجاری و تحولات اخیر بر عملکرد شرکت‌ها ارائه کنند.

از این منظر، فعالان بازار در شهریورماه با نوعی «غربالگری کدالی» مواجه خواهند بود؛ به این معنا که شرکت‌ها بر اساس میزان مقاومت فروش و سودآوری خود در برابر شرایط جدید، بیشتر از گذشته مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. انتشار یک گزارش ضعیف یا غیرمنتظره می‌تواند برای سهمی که رشد قابل‌توجهی داشته، بهانه‌ای برای افزایش عرضه و اصلاح قیمت باشد.

شاخص کل تنها معیار بازار نیست

در روزهای اخیر توجه زیادی به محدوده ۶ میلیون واحدی شاخص کل شده است. عبور از این سطح می‌تواند از نظر روانی برای بازار اهمیت داشته باشد، اما لزوماً به معنای تغییر بنیادین شرایط بازار نیست. در چنین فضایی، تمرکز بیش از حد بر یک عدد شاخص می‌تواند باعث نادیده گرفتن وضعیت صنایع و شرکت‌های مختلف شود.

عملکرد بهتر شاخص هم‌وزن نیز نشان می‌دهد که شرایط همه گروه‌های بازار یکسان نیست و ممکن است یک صنعت تحت فشار باشد، در حالی که سایر صنایع همچنان با تقاضای مناسب مواجه باشند. بنابراین، بررسی عملکرد شرکت‌ها و صنایع در کنار شاخص‌های کلان اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

عرضه‌های اولیه و بازگشت نقدینگی

یکی دیگر از اتفاقات مهم پیش‌رو، عرضه اولیه شرکت‌های بزرگ است. عرضه‌هایی از این دست، در صورت اجرای مناسب، می‌توانند به افزایش جذابیت بازار سرمایه و ایجاد انگیزه برای ورود دوباره بخشی از نقدینگی کمک کنند. به‌ویژه اگر شرکت‌های بزرگ و وابسته به بخش‌های مهم اقتصاد وارد بازار شوند، عرضه اولیه می‌تواند به پلی میان دولت، شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران تبدیل شود.

در همین حال، نشانه‌هایی از بازگشت بخشی از پول‌های حقیقی و سرمایه‌های بزرگ‌تر به بورس دیده می‌شود. رکود در برخی بازارها و کسب‌وکارها باعث شده بازار سرمایه بار دیگر برای بخشی از سرمایه‌گذاران جذاب شود. با این حال، این نقدینگی هنوز کاملاً تثبیت نشده و نسبت به اخبار سیاسی و اقتصادی حساس است.

در نهایت، مسیر بورس در شهریورماه بیش از هر زمان دیگری به تعامل میان سیاست، اقتصاد، ارز، گزارش‌های شرکت‌ها و جریان پول وابسته خواهد بود. بازار پس از یک دوره رشد، اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که هر خبر سیاسی یا کدالی می‌تواند مسیر معاملات را تغییر دهد. بنابراین، شهریورماه را باید ماهی همراه با فرصت و ریسک توأمان دانست؛ ماهی که موفقیت در آن بیش از دنبال کردن شاخص، به انتخاب درست صنایع و شرکت‌ها و مدیریت ریسک وابسته خواهد بود.

فاطمه حاج علی