به گزارش اکواقتصاد، بازار سرمایه در نخستین روز معاملاتی هفته، شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵، در فضایی پیچیده و همراه با تردید آغاز به کار کرد؛ فضایی که در آن، گزارش‌های مطلوب عملکرد شرکت‌ها و نشانه‌های مثبت بنیادی از یک سو و افزایش نگرانی‌ها نسبت به تحولات سیاسی و تهدیدهای خارجی از سوی دیگر، مسیر تصمیم‌گیری را برای فعالان بازار دشوار کرده است.

معاملات امروز در شرایطی دنبال شد که در فاصله تعطیلات پایان هفته، اتفاق نظامی تازه‌ای رخ نداد؛ با این حال، انتشار برخی مواضع و تهدیدها درباره احتمال هدف قرار گرفتن زیرساخت‌ها، سطح احتیاط را در بازار افزایش داد. همین تضاد میان نبود یک رخداد عملی و تداوم فضای تهدید، باعث شد معامله‌گران با دیدی محتاطانه‌تر به بازار نگاه کنند و جریان نقدینگی نیز با قدرت کمتری وارد معاملات شود.

در چنین شرایطی، بازار سهام عملاً میان دو نگاه متفاوت قرار گرفته است. گروهی معتقدند با توجه به بازدهی مناسب برخی نمادها در ماه‌های گذشته و افزایش ریسک‌های سیاسی، حفظ سود و کاهش میزان حضور در بازار می‌تواند تصمیم منطقی‌تری باشد. در مقابل، گروهی دیگر با تکیه بر گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها، ارزندگی نسبی سهام و نسبت‌های مالی موجود، همچنان بازار را دارای ظرفیت رشد ارزیابی می‌کنند.

گزارش‌های تیر؛ نقطه اتکای بازار

یکی از مهم‌ترین عوامل حمایت‌کننده از بازار در روزهای اخیر، انتشار گزارش‌های ماهانه تیرماه شرکت‌ها بوده است. بررسی اولیه این گزارش‌ها نشان می‌دهد بسیاری از شرکت‌ها توانسته‌اند روند تولید و فروش خود را نسبت به ماه‌های گذشته بهبود دهند و در سطوح قابل قبولی به فعالیت ادامه دهند.

اگرچه عملکرد برخی شرکت‌ها در تیرماه نسبت به اردیبهشت و خرداد با افت نسبی همراه بوده، اما در بسیاری از موارد، ارقام ثبت‌شده از میانگین عملکرد فصل بهار بالاتر ارزیابی می‌شود. این موضوع می‌تواند نشانه‌ای از حفظ ظرفیت عملیاتی شرکت‌ها و تداوم جریان درآمدی آن‌ها باشد.

برای بازار، تکرار عملکرد فصل بهار اهمیت ویژه‌ای دارد. در صورتی که شرکت‌ها بتوانند با وجود فشار بر حاشیه سود، سطح سودآوری فصل نخست را در دوره‌های بعد نیز حفظ کنند، بخش مهمی از نگرانی‌ها درباره افت سود شرکت‌ها کاهش خواهد یافت. به همین دلیل، گزارش‌های تیرماه برای بسیاری از فعالان بازار صرفاً یک گزارش ماهانه نیست، بلکه نشانه‌ای از توان شرکت‌ها برای عبور از شرایط پرریسک فعلی محسوب می‌شود.

بازار میان ترس و طمع

فضای فعلی بورس را می‌توان جدالی میان «ترس از ریسک» و «امید به بازدهی» توصیف کرد. سرمایه‌گذاری که از بازار فاصله می‌گیرد، ممکن است در صورت آغاز یک موج صعودی، از رشد قیمت‌ها عقب بماند. در مقابل، سهامداری که با وجود افزایش ریسک‌های سیاسی در بازار باقی می‌ماند، باید نوسان‌های احتمالی و فشارهای ناشی از اخبار را بپذیرد.

این وضعیت باعث شده بخشی از سرمایه‌گذاران به جای اتخاذ یک تصمیم قطعی، میان خرید و فروش در رفت‌وآمد باشند. نتیجه این رفتار، کاهش قدرت جریان پول و افزایش حساسیت بازار نسبت به اخبار روزانه است.

با این حال، در میان فضای کلی بازار، برخی نمادها مسیر متفاوتی را تجربه می‌کنند. شرکت‌هایی که گزارش‌های قوی‌تری منتشر کرده‌اند یا از منظر بنیادی شرایط مناسب‌تری دارند، حتی در روزهای پرریسک نیز مورد توجه معامله‌گران قرار گرفته‌اند. حفظ تقاضا در این نمادها نشان می‌دهد که بازار همچنان به عملکرد واقعی شرکت‌ها واکنش نشان می‌دهد و کدال می‌تواند بخشی از اثر منفی اخبار سیاسی را خنثی کند.

### خلأ اطلاعاتی و افزایش نقش سیاست

با پایان انتشار بخش عمده گزارش‌های ماهانه تیر، بازار وارد دوره‌ای می‌شود که تا انتشار گزارش‌های مردادماه، اطلاعات تازه کمتری از عملکرد شرکت‌ها در دسترس خواهد بود. در این فاصله، احتمالاً وزن اخبار سیاسی و تحولات کلان در تعیین مسیر بازار افزایش می‌یابد.

در واقع، طی سه تا چهار هفته آینده، سیاست می‌تواند نقش پررنگ‌تری در جهت‌دهی به بازار داشته باشد. هرگونه کاهش تنش یا انتشار خبر مثبت می‌تواند زمینه افزایش تقاضا و تقویت جریان نقدینگی را فراهم کند؛ در مقابل، تشدید تهدیدها ممکن است رفتار محافظه‌کارانه سرمایه‌گذاران را ادامه‌دار کند.

بررسی نسبت‌های ارزش‌گذاری و گزارش‌های عملکردی نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از بازار از نظر بنیادی در محدوده‌ای قابل دفاع قرار دارد. بسیاری از نمادها پس از اصلاح‌های اخیر، به سطوحی رسیده‌اند که می‌توانند برای سرمایه‌گذاران میان‌مدت و بلندمدت جذاب باشند.

برخی تحلیل‌ها نشان می‌دهد حتی اصلاحی در محدوده ۱۰ تا ۱۲ درصد نیز می‌تواند بار دیگر فرصت‌های خرید را در تعدادی از سهام ایجاد کند. از این منظر، مسئله اصلی بازار الزاماً ضعف سودآوری شرکت‌ها نیست، بلکه افزایش سطح عدم قطعیت و نگرانی نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی است.

با وجود این، نمی‌توان ریسک‌های پیش رو را نادیده گرفت. احتمال تشدید محدودیت‌های اقتصادی، چالش‌های مربوط به انرژی و به‌ویژه نگرانی درباره تأمین گاز در ماه‌های آینده، از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر عملکرد شرکت‌ها اثر بگذارند. هرچند تجربه مدیریت محدودیت‌های برق نشان داده بخشی از این مشکلات قابل کنترل است، اما تداوم فشارهای اقتصادی می‌تواند چشم‌انداز سودآوری برخی صنایع را تحت تأثیر قرار دهد.

 چشم‌انداز بازار؛ کدال در انتظار کاهش ریسک

در مجموع، بازار سهام در شرایطی قرار دارد که از منظر بنیادی، نشانه‌های قابل دفاعی ارائه می‌دهد، اما از نظر روانی و سیاسی با احتیاط بالایی مواجه است. گزارش‌های تیرماه توانسته‌اند بخشی از نگرانی‌ها را کاهش دهند و نشان دهند فعالیت شرکت‌ها همچنان در جریان است؛ با این حال، تا زمانی که سطح ریسک‌های سیاسی کاهش نیابد، احتمال تداوم نوسان و حرکت محتاطانه بازار وجود دارد.

در صورت کاهش تنش‌ها و روشن‌تر شدن چشم‌انداز سیاسی، گزارش‌های مثبت شرکت‌ها می‌توانند بار دیگر به موتور محرک بازار تبدیل شوند. نسبت‌های ارزش‌گذاری فعلی، عملکرد مناسب بخشی از شرکت‌ها و جذابیت قیمت‌ها، ظرفیت لازم برای شکل‌گیری یک موج جدید را فراهم کرده‌اند؛ اما تحقق این ظرفیت به بازگشت اعتماد و افزایش جریان نقدینگی وابسته است.

بازار اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که کدال و سیاست هم‌زمان برای تعیین مسیر آن رقابت می‌کنند. کدال از توان عملیاتی و ظرفیت سودآوری شرکت‌ها خبر می‌دهد و سیاست، سطح ریسک و سرعت حرکت سرمایه را تعیین می‌کند. در چنین فضایی، هر خبر مثبت می‌تواند بخشی از قفل‌های ذهنی بازار را باز کند و زمینه بازگشت تقاضا را فراهم سازد.

فعلاً وزن ریسک‌های سیاسی در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران بیشتر از فرصت‌ها دیده می‌شود؛ اما اگر این ریسک‌ها کاهش یابد، گزارش‌های عملکردی می‌توانند بار دیگر به «پر پرواز» بازار تبدیل شوند و مسیر تازه‌ای برای رشد سهام رقم بزنند.
 

فاطمه حاج علی